More than thirty million speakers.
One braille standard.
The first digital Standard Sindhi Braille.
Standard Sindhi Braille was given its final form in 2016 by a committee of six under the patronage of the Sindhi Language Authority, and it is taught in schools across Sindh. Here it is in software: type Sindhi and get braille, in both grades, or write in dots and get Sindhi back.
Made with Riaz Hussain Memon, braille expert and reviewer, a member of the 2016 committee.
ٽن ڪروڙن کان وڌيڪ ڳالھائيندڙ.
هڪ بريل معيار.
پهريون ڊجيٽل معياري سنڌي بريل.
معياري سنڌي بريل کي 2016ع ۾ سنڌي لئنگيج اٿارٽيءَ جي سرپرستيءَ هيٺ ڇهن ميمبرن جي ڪميٽيءَ حتمي شڪل ڏني، ۽ اهو سڄي سنڌ جي اسڪولن ۾ پڙھايو وڃي ٿو. هتي اهو سافٽ ويئر ۾ آهي: سنڌي لکو ۽ بريل وٺو، ٻنهي درجن ۾، يا نقطن ۾ لکو ۽ سنڌي واپس وٺو.
رياض حسين ميمڻ سان گڏجي ٺاهيل، جيڪي هن ڪم ۾ بريل جا ماهر ۽ نظرثاني ڪندڙ ۽ 2016ع واري ڪميٽيءَ جا ميمبر آهن.
A code in books and classrooms, but not in software
هڪ ڪوڊ جيڪو ڪتابن ۽ ڪلاسن ۾ هو، پر سافٽ ويئر ۾ نه
Textbooks are printed in Standard Sindhi Braille, teachers teach it and blind students read it. A braille code becomes usable at scale when software knows it: when a screen reader can read a page aloud, when a teacher can type a worksheet and emboss it that afternoon, when a book can be converted instead of typed again by hand.
Before this project, liblouis, the open braille library that screen readers and braille printing programs use, had no table for Sindhi in its Perso-Arabic script, and we found none in any other braille software. (The Sindhi braille used in India is written in Devanagari.)
Nothing is invented here: the code is the committee's, letter for letter.
درسي ڪتاب معياري سنڌي بريل ۾ ڇپجن ٿا، استاد اُهو پڙھائين ٿا ۽ نابين شاگرد پڙھن ٿا. پر بريل ڪوڊ تڏهن ئي وڏي پيماني تي ڪم اچي ٿو جڏهن سافٽ ويئر اُن کي ڄاڻي: جڏهن اسڪرين ريڊر ڪو صفحو پڙھي ٻڌائي سگھي، جڏهن استاد ڪو ورڪ شيٽ لکي اُن ئي منجھند جو اُڀاري سگھي، جڏهن ڪو ڪتاب هٿ سان ٻيهر لکڻ بدران بدلائي سگھجي.
هن ڪم کان اڳ liblouis، اها کليل بريل لائبريري جيڪا اسڪرين ريڊر ۽ بريل ڇاپڻ جا پروگرام ڪم آڻين ٿا، سنڌيءَ جي فارسي عربي لکت لاءِ ڪو ٽيبل نه رکندي هئي، ۽ ٻئي ڪنهن بريل سافٽ ويئر ۾ به اسان کي اهڙو ٽيبل نه مليو. (ڀارت ۾ ڪم ايندڙ سنڌي بريل ديوناگري لکت ۾ آهي.)
هتي ڪجھ به نئون ايجاد نه ڪيو ويو آهي: ڪوڊ ڪميٽيءَ جو ئي آهي، اکر به اکر.
"Since braille has only 63 signs … fixing signs for them is necessary; otherwise many ambiguities would arise everywhere."
«جيئن ته بريل ۾ صرف 63 نشان آهن … ان ڪري … نشانيون مقرر ڪرڻ ضروري آهن، نه ته هر هنڌ ڪيترائي مونجھارا پيدا ٿيندا.»
معياري سنڌي بريل رهبر, the guide to the standard published by the Sindhi Language Authority, in its section on special signs. Sindhi has more sounds and marks than braille has cells, and the guide said so before anyone put it in software.
معياري سنڌي بريل رهبر، سنڌي لئنگيج اٿارٽيءَ جو ڇپايل معيار جو رهبر، خاص نشانن واري حصي ۾. سنڌيءَ ۾ جيترا آواز ۽ نشان آهن، اوترا بريل وٽ خانا ناهن، ۽ رهبر اها ڳالهه اُن کان اڳ ئي چئي ڏني هئي ته ڪو اُن کي سافٽ ويئر ۾ آڻي.
Type Sindhi. Get braille you can emboss.
سنڌي لکو، ۽ اهڙي بريل وٺو جيڪا ڇپجي سگھي.
Everything runs in your browser and nothing is uploaded. Type a paragraph and it becomes braille, cell by cell.
سڀ ڪجھ توهان جي براؤزر ۾ هلي ٿو ۽ ڪجھ به اپلوڊ نه ٿو ٿئي. هڪ پيرو لکو ۽ اهو خانو خانو بريل ٿي ويندو.
ه and ھ: a word the word list does not settle yet is named under the braille, and follows the letter you typed.ه ۽ ھ: جنهن لفظ جو فيصلو لفظن جي لسٽ اڃا نه ٿي ڪري، اُن جو نالو بريل جي هيٺان ڏنل آهي، ۽ اهو اُن اکر تي هلي ٿو جيڪو توهان لکيو.
Tick Poetry for a bait, and put the poet's pen-name in the تخلص box. بيت لاءِ «شعر» تي نشان لڳايو، ۽ شاعر جو تخلص تخلص واري خاني ۾ لکو.
This marks every line as a line of verse, which is right for a bait and wrong for prose. Paste one poem at a time. شعر واري ڳالھ هر سٽ کي مصرع بڻائي ٿي، جيڪا هڪ بيت لاءِ صحيح ۽ نثر لاءِ غلط آهي. هڪ ڀيري هڪ شعر لکو.
The box is empty. Type or paste Sindhi text in it, or pick an example below, and its braille appears here.خانو خالي آهي. اُن ۾ سنڌي متن لکو يا چنبڙايو، يا هيٺان ڪو مثال چونڊيو، ۽ اُن جي بريل هتي ايندي.
Reading braille back into Sindhi is the harder direction. Twenty-five cells carry more than one meaning (a letter, a digit or a mark), and almost always only the cell's position tells them apart. See why.
بريل مان واپس سنڌي پڙھڻ ڏکيو پاسو آهي. پنجويهه خانا هڪ کان وڌيڪ معنيٰ رکن ٿا (اکر، انگ يا نشان)، ۽ لڳ ڀڳ هر صورت ۾ رڳو خاني جي جاءِ اُنهن کي جدا ڪري ٿي. ڇو، سو ڏسو.
A machine cannot replace a transcriber. This software writes the code as the guide states it, but it cannot read. A correct transcription sometimes needs a person who understands what the sentence means, and where this software is not certain it says so rather than guessing quietly. Where it names a word under the braille, that word needs a human eye before the page is embossed.
مشين ماڻھوءَ جي جاءِ نٿي وٺي سگھي. هي سافٽ ويئر ڪوڊ ائين لکي ٿو جيئن رهبر ۾ لکيل آهي، پر هي پڙھي نٿو سگھي. ڪڏهن ڪڏهن صحيح لکڻ لاءِ اهو ماڻھو گھرجي جيڪو سمجھي ته جملي جو مطلب ڇا آهي، ۽ جتي هن سافٽ ويئر کي پڪ نه هوندي آهي، اُتي هو خاموشيءَ سان اندازو لڳائڻ بدران ٻڌائي ٿو. جتي بريل جي هيٺان ڪو لفظ ٻڌايو وڃي، اُهو لفظ ورق اُڀارڻ کان اڳ ماڻھوءَ جي اک گهُري ٿو.
Using it in class
ڪلاس ۾ ڪيئن ڪم آڻجي
Type or paste the worksheet into the box above, a paragraph at a time. If the class reads contracted braille, tick Grade 2. Before anything is embossed, read the notes under the braille: a word named there is one the software could not settle, and someone who knows the word should check it. The dot numbers under the braille can be read off the screen to write it on a brailler. If a cell looks wrong, Report a wrong cell opens an email to Larkode with what you typed and the cells it gave.
A blind teacher can use the page with a screen reader and write in dots with the six-key writer below.
ورڪ شيٽ جو متن مٿئين خاني ۾ لکو يا چنبڙايو، هڪ ڀيري هڪ پيرو. جيڪڏهن ڪلاس مختصر بريل پڙھي ٿو ته «درجو ٻيو» تي نشان لڳايو. ڪجھ به اُڀارڻ کان اڳ بريل جي هيٺان لکيل نوٽ پڙھو: جيڪو لفظ اُتي ٻڌايل آهي، اُن جو فيصلو سافٽ ويئر نه ڪري سگھيو، ۽ اهو لفظ ڄاڻندڙ ڪنهن ماڻھوءَ کي جانچڻ گھرجي. بريل جي هيٺان ڏنل نقطن جا انگ اسڪرين تان پڙھي بريلر تي لکي سگھجن ٿا. جيڪڏهن ڪو خانو غلط لڳي ته «غلط خانو ٻڌايو» Larkode ڏانهن اي ميل کولي ٿو، جنهن ۾ توهان جو لکيل متن ۽ اُن جا خانا هوندا.
نابين استاد هي صفحو اسڪرين ريڊر سان ڪم آڻي سگھي ٿو، ۽ هيٺ ڇهن بٽڻن واري لکڻيءَ سان نقطن ۾ لکي سگھي ٿو.
For someone who already reads braille
انهن لاءِ جيڪي اڳ ۾ ئي بريل پڙھن ٿا
A blind teacher may prefer to type dots rather than Sindhi letters. This turns an ordinary keyboard into a braille writer, the same six keys as a Perkins brailler. No braille display, no special hardware. Press the keys for one cell together and release.On a phone the six dots are buttons, laid out in the shape of the cell. Tap the dots you want and write the cell. No braille display, no special hardware.
نابين استاد شايد سنڌي اکرن بدران نقطا لکڻ پسند ڪري. هي عام ڪيبورڊ کي بريل لکڻ واري مشين بڻائي ٿو، بلڪل پرڪنز برائلر وارن ڇهن بٽڻن وانگر. نه ڪنهن بريل ڊسپلي جي ضرورت، نه ڪنهن خاص مشين جي. هڪ خاني جا بٽڻ گڏ دٻايو ۽ ڇڏي ڏيو.فون تي ڇهئي نقطا بٽڻ آهن، خاني جي شڪل ۾ رکيل. جيڪي نقطا گھرجن سي دٻايو ۽ خانو لکو. نه ڪنهن بريل ڊسپلي جي ضرورت، نه ڪنهن خاص مشين جي.
Click the box, then chord. Space = space · Backspace = delete a cell · Enter = new line.
خاني تي ڪلڪ ڪريو، پوءِ بٽڻ گڏ دٻايو. اسپيس = وٿي · بيڪ اسپيس = هڪ خانو ميساريو · اينٽر = نئين سِٽ.
Who this is for
هي ڪنهن لاءِ آهي
The translator and the writer on this page are free to use, in an ordinary browser, on a computer or a phone.
هن صفحي تي مترجم ۽ لکڻي مفت آهن، ڪنهن به عام براؤزر ۾، ڪمپيوٽر تي يا فون تي.
Teachers and transcribers
استاد ۽ لکندڙ
Type a worksheet and get the braille, in Grade 1 or Grade 2, with any word to check named under it. You do not need to know braille to produce it.
ورڪ شيٽ لکو ۽ اُن جي بريل وٺو، درجي پهرين يا ٻئي ۾، ۽ جنهن لفظ کي جانچڻو آهي اُن جو نالو هيٺان ڏنل هوندو. بريل ٺاهڻ لاءِ بريل ڄاڻڻ ضروري ناهي.
Blind readers and writers
نابين پڙھندڙ ۽ لکندڙ
Write in dots on an ordinary keyboard or a phone, get Sindhi text back, and hear every cell as it is written.
عام ڪيبورڊ يا فون تي نقطن ۾ لکو، موٽ ۾ سنڌي متن وٺو، ۽ هر خانو لکجڻ سان ٻڌو.
Schools, presses and developers
اسڪول، ڇاپخانا ۽ سافٽ ويئر ٺاهيندڙ
For the
liblouis tables (which let NVDA, BrailleBlaster and other open
braille tools handle Sindhi), a whole book, a school programme or an
integration, write to Larkode.
liblouis
جدولن (جيڪي NVDA، BrailleBlaster ۽ ٻين کليل بريل اوزارن کي سنڌي سنڀالڻ جي سگھ
ڏين ٿا)، پوري ڪتاب، اسڪول جي پروگرام، يا ڪنهن سافٽ ويئر ۾ شامل ڪرڻ لاءِ
Larkode کي لکو.
The printed guide, the liblouis tables and a workbench for braille presses will be made available after review.
ڇپيل رهبر، liblouis جدول ۽ بريل ڇاپخانن لاءِ ڪم جي ميز جانچ کان پوءِ مهيا ڪيا ويندا.
Fifty-two letters
ٻاونجاهه اکر
A raised dot is drawn solid and an unraised position faint, as the guide's own printed font shows them.
اُڀريل نقطو ڀريل، ۽ جيڪا جاءِ اُڀري ناهي اُها هلڪي، جيئن رهبر جو پنهنجو ڇپيل فونٽ ڏيکاري ٿو.
Grade 2: writing less than the whole word
درجو ٻيو: پورو لفظ نه لکڻ
A braille page holds far less than an ink page, so Grade 2 shortens 287 words and phrases, set out in seven chapters. Dots 4-5 and then ز, for example, is زندگي: two cells for five. The chapters, with what each holds, are in the technical details.
بريل جي هڪ صفحي ۾ ايترو نه ٿو ماپي جيترو مس واري صفحي ۾، انهيءَ ڪري درجو ٻيو 287 لفظ ۽ جملا ننڍا ڪري ٿو، ست بابن ۾. مثال طور نقطا 4-5 ۽ پوءِ ز يعني زندگي، پنجن خانن بدران ٻه. باب ۽ هر باب ۾ ڇا آهي، سو فني تفصيل ۾ ڏنل آهي.
Four checks
درستگي پرکڻ جا چار طريقا
By touchآڱرين سان
287 contractions مخفف
78 / 78
23,674
The reading test and the contraction check were both done by one reader, Riaz Hussain Memon.
اُڀريل صفحي جي پڙھائي ۽ مخففن جي جانچ، ٻئي هڪ ئي پڙھندڙ، رياض حسين ميمڻ، ڪيون.
Who made it
هي ڪنهن ٺاهيو
This digital implementation was made by Larkode, with these people:
هيءُ ڊجيٽل روپ Larkode هنن ماڻھن سان گڏجي ٺاهيو:
- Riaz Hussain Memonbraille expert and reviewer, a member of the 2016 committee
- Dr. Safeer Ali Miranifounder, CEO and lead developer of Larkode
- Pirah Memondevelopment and review
- Mansoor Ali KoriSindhi text assistance
- رياض حسين ميمڻبريل جا ماهر ۽ نظرثاني ڪندڙ، 2016ع واري ڪميٽيءَ جا ميمبر
- ڊاڪٽر سفير علي ميراڻيLarkode جو باني، سي اي او ۽ مکيه ڊولپر
- پرھ ميمڻتياري ۽ نظرثاني
- منصور علي ڪوريسنڌي لکت ۾ سهڪار
To ask about it, or to report something wrong, write to hello@larkode.com or send a WhatsApp message to +92 333 3368189.
ڪجھ پڇڻ يا ڪا غلطي ٻڌائڻ لاءِ hello@larkode.com تي لکو، يا +92 333 3368189 تي واٽس ايپ نياپو موڪليو.
Technical details: how the translator works, the full table of cells, the Grade 2 chapters, and the workbench for braille presses.
فني تفصيل: مترجم ڪيئن ڪم ڪري ٿو، خانن جو پورو جدول، درجي ٻئي جا باب، ۽ بريل ڇاپخانن لاءِ ڪم جي ميز.